વિશ્વભરમાં
વિદેશી સીધા રોકાણ (એફડીઆઈ)માં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ ભારતમાં તે ૨૮ અબજ ડોલર રહ્યું
છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ કોન્ફરન્સ ઓન ટ્રેડ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (અંકટાડ) દ્વારા જાહેર
કરાયેલા અહેવાલ મુજબ, વૈશ્વિક એફડીઆઈમાં ૧૧ ટકાનો ઘટાડો થયો હતો, પરંતુ ભારતમાં આ
આંકડામાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી. ભારત એફડીઆઈની યાદીમાં એક સ્થાન ઉપર આવીને ૧૫મા
સ્થાને પહોંચી ગયું છે. આ સાથે, આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ્સના નવા પ્રોજેક્ટ્સ અને
નાણાકીય સોદાઓમાં એફડીઆઈમાં તેનું નામ ટોચના પાંચ દેશોમાં રહ્યું છે.
યુનાઈટેડ
નેશન્સ કોન્ફરન્સ ઓન ટ્રેડ એન્ડ ડેવલપમેન્ટે જણાવ્યું હતું કે, વિશ્વના ઘણા
અર્થતંત્રો પાછળ છે કારણ કે તેમની પાસે ક્ષમતાનો અભાવ નથી, પરંતુ મૂડી જ્યાં તેની
જરૂર છે ત્યાં પહોંચી રહી નથી. ૨૦૨૩માં, ભારતમાં એફડીઆઈ પ્રવાહ ૪૩ ટકા ઘટીને ૨૮
બિલિયન ડોલર થયો છે. ૨૦૨૪માં, ચીન પણ એફડીઆઈના સંદર્ભમાં બીજા સ્થાનેથી ચોથા
સ્થાને સરકી ગયું. આ સમયગાળા દરમિયાન, ચીનમાં એફડીઆઈ ૧૬૩ બિલિયન ડોલરથી ઘટીને ૧૧૬
બિલિયન ડોલર થયું હતું. ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઈન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઈન્ટરનલ
ટ્રેડના ડેટા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૪-૨૫ માં દેશમાં એફડીઆઈ મૂડી પ્રવાહ ૫૦
બિલિયન ડોલર રહ્યો હતો, જે વાર્ષિક ધોરણે ૧૩ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
રિઝર્વ
બેંકે જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં ભારતમાં ચોખ્ખો એફડીઆઈ પ્રવાહ
(ભારતમાંથી પાછા મોકલવામાં આવેલા રોકાણોને બાદ કર્યા પછી) લગભગ ૨૯ બિલિયન ડોલર
હતો. અંકટાડ પણ એફડીઆઈ ગણતરી માટે રિઝર્વ બેંક જેવી જ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે.
તફાવત એ છે કે અંકટાડ આ કેલેન્ડર વર્ષના આધારે કરે છે. અંકટાડ એફડીઆઈ ડેટા (શેર અને
રોકડ પ્રવાહ અને વિદેશમાં મર્જર અને એક્વિઝિશન, નવા પ્રોજેક્ટ્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય
પ્રોજેક્ટ ફાઇનાન્સ ડીલ્સ)ના આધારે આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણ વલણો પર એક અહેવાલ જારી
કરે છે. જેમાં ત્રણ પ્રકારના પ્રોજેક્ટ્સને અલગથી ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
વિકસિત
અને ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં ટેકનોલોજી કંપનીઓના સંચાલનના વિસ્તરણને જોતા, રિપોર્ટમાં
ભારતમાં માઇક્રોસોફ્ટના ૩ બિલિયન ડોલરના રોકાણનો પણ ઉલ્લેખ છે. કંપનીએ ક્લાઉડ અને
એઆઈ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં આ રોકાણ કર્યું છે. અંકટાડએ એમ પણ કહ્યું કે મોટાભાગના
ક્ષેત્રોમાં પ્રોજેક્ટ્સની સંખ્યામાં વધારો થયો છે, પરંતુ ફક્ત થોડા દેશોમાં જાહેર
કરાયેલા નવા પ્રોજેક્ટ્સનું મૂલ્યાંકન વધ્યું છે, જેમાંથી ભારત પણ એક છે.
